Kadınların en çok maruz kaldığı şiddet türünün psikolojik şiddet olduğunu ortaya koyan veri raporuna göre, her 10 kadından 4’ü hayatında en az bir kez psikolojik baskı, hakaret veya aşağılanmaya maruz kalıyor.
Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması sonuçlarına göre yaşamının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalmış kadınların %28,2’sinin psikolojik şiddete, %18,3’ünün ekonomik şiddete, %12,8’inin fiziksel şiddete, %10,9’unun ısrarlı takibe, %8,3’ünün dijital şiddete ve %5,4’ünün cinsel şiddete uğradığı görüldü.
Fiziksel şiddet ardında görünür morluklar bırakırken, istatistiklerin zirvesinde yer alan psikolojik şiddet neden bu kadar yaygın ve bir o kadar da sessiz yaşanıyor?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve BM Kadın Birimi (UN Women) Türkiye ortaklığıyla yayımlanan “Türkiye’de İstatistiklerle Kadın: 2025” raporu, kadınların maruz kaldığı hak ihlalleri ve şiddet sarmalına dair çarpıcı verileri gözler önüne serdi. Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması’nın güncel sonuçlarından yararlanılarak hazırlanan rapora göre; 15-59 yaş grubundaki kadınların en yoğun karşı karşıya kaldığı şiddet türü psikolojik şiddet olarak kayıtlara geçti.
Araştırma, kadınların %42,0’sinin hayatlarının bir döneminde eşi, eski eşi veya birlikte olduğu kişi başta olmak üzere yakın çevresi tarafından psikolojik şiddete uğradığını kanıtladı.
Fail genellikle “en yakındaki” erkek
Raporda yer alan analizler, şiddetin uzaklardan değil, kadınların en güvenli hissetmesi gereken alanlardan ve hayatlarındaki partnerlerden geldiğini açıkça gösteriyor.
Kadınların maruz kaldığı fiziksel şiddet oranı %56,0 seviyesindeyken, bu şiddetin de yine en büyük failinin eş veya eski eş olduğu belirtiliyor.
Psikolojik şiddette de durum farklılık göstermiyor. Hakaret, aşağılama, sosyal çevreden soyutlama, sürekli kontrol altında tutma ve kıskançlık bahanesiyle baskılama gibi başlıklar altında incelenen psikolojik şiddet, kadınların toplumsal hayata katılımını ve ruh sağlığını doğrudan tehdit ediyor. Aynı veri setine göre, kadınların hayatı boyunca karşılaştığı cinsel şiddet oranı %38,3 iken; ekonomik şiddet %30,5, ısrarlı takip %32,1 ve dijitalleşen dünyanın yeni bir tehdidi olan dijital şiddet ise %15,7 seviyesinde seyrediyor.
Şiddet gören kadınların yarısı sessiz kalıyor
İnternet haber sitesi okurlarının en çok dikkatini çeken ve toplumsal hafızayı sorgulatan bir diğer veri ise sessizlik sarmalı oldu. Rapora göre, eşi veya birlikte olduğu kişinin en son şiddet davranışına maruz kalan kadınların %47,7’si bu durumu hiç kimseye anlatmıyor. Şiddet sarmalını kırarak sesini yükselten ve yaşadıklarını paylaşan %52,3’lük kesim ise, ilk olarak yine kadın dayanışmasına sığınıyor. Şiddeti ilk anlatan kişilerin dağılımına bakıldığında, kadınların %31,8’inin kendi ailesinden bir kadına (anne, kız kardeş vb.), %10,2’sinin ise kadın bir arkadaşına veya tanıdığına içini döktüğü görülüyor.
Eşinin ailesinden bir kadına başvuranların oranı %4,4 iken, kendi ailesinden bir erkeğe durumu açan kadınların oranı yalnızca %3,1 düzeyinde kalıyor
Bu durum, toplumsal cinsiyet rolleri ve güven ilişkileri açısından kadınların kriz anlarında yine hemcinslerinden destek aradığını belgeliyor.
Sokaklar da kadınlar için güvensiz
Araştırma yalnızca ev içi şiddeti değil, kamusal alandaki güvensizlik hissini de çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor. Yaşadıkları çevrede gece yalnız yürürken kendilerini “güvensiz” ve “çok güvensiz” hisseden kadınların oranı %28,2 gibi yüksek bir orana ulaşmış durumda. Erkeklerde bu hissi yaşayanların oranı %12,3’te kalırken, toplum genelinin ortalaması %20,3 olarak hesaplandı.
Veriler, kadınların hem ev içinde psikolojik ve fiziksel baskılarla mücadele ettiğini hem de sokakta hareket özgürlüklerinin kısıtlandığını gösteriyor. Uzmanlar, dijital habercilik mecralarında geniş yankı bulan bu raporun ardından, özellikle görünmez olan “psikolojik şiddet” ve kadınların kurumsal mekanizmalara başvuru süreçlerinin kolaylaştırılması adına acil önlemler alınması gerektiğinin altını çiziyor.
Eğer siz veya çevrenizdeki biri psikolojik, dijital, ekonomik veya fiziksel şiddete maruz kalıyorsa, yalnız değilsiniz. Aşağıdaki kanallardan 7/24 ücretsiz destek alabilirsiniz:
KADES (Kadın Destek Uygulaması): Tek tuşla polise ulaşabileceğiniz resmi acil müdahale uygulaması.
ALO 183: Sosyal Destek Hattı (7/24 Psikolojik ve Hukuki Danışmanlık).
Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu (TKDF) Acil Yardım Hattı: 0212 656 96 96
Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı: 0212 292 52 31 (Hukuki ve psikolojik destek için).
#UNWomenTürkiye #BMKadınBirimi #ToplumsalCinsiyetEşitliği #PsikolojikŞiddet
#ŞiddeteKarşıSessizKalma #KadınaŞiddeteHayır
Bir Cevap Yazın